NGL-Betrieb

 

 

 
 
 


W południowej części olbrzymiego kompleksu DAG zlokalizowana była wydzielona strefa produkcyjna NGL – Betrieb, gdzie wytwarzano niezwykle silny materiał wybuchowy – nitroglicerynę. Strefa była całkowicie niezależna, posiadając własną kotłownię, ujęcie wody oraz bocznice kolejowe z rampami i magazynami. W lesistym, pagórkowatym terenie rozmieszczono kilkanaście budynków produkcyjnych, tworzących dwie równoległe linie technologiczne. Budynki mają podobną konstrukcję: ciężki żelbetowy szkielet wypełniony cegłą, żelbetowe stropy oraz stropodach żelbetowy z korytkiem na ziemią. Poszczególne obiekty łączyła sieć podziemnych tuneli instalacyjnych, którymi poprowadzono rurociągi z wodą, parą, kwasami i gliceryną. Produkcję na strefie NGL – Betrieb uruchomiono w 1942 roku i kontynuowano do stycznia 1945 roku, kiedy to zakład przejęła Komisja Trofeów Wojennych Armii Radzieckiej. Od tego czasu następował błyskawiczny proces demontażu urządzeń i wywożenia ich do Związku Radzieckiego. Po przejęciu fabryki przez Centralny Zarząd Przemysłu Zbrojeniowego w Warszawie, w strefie NGL nie wznowiono już produkcji i nie zagospodarowano znajdujących się tam budynków. Strefa NGL – Betrieb, podziemna zbrojownia III Rzeszy, powinna stanowić dużą atrakcję turystyczną Bydgoszczy, miasta generalnie ubogiego w zabytki. Czas pokaże, czy władze wykorzystają szansę i zrealizują nakreślony projekt, zachowując dla przyszłych pokoleń to wspaniałe miejsce w formie kompleksu zabytkowo – edukacyjnego. Niestety, czas ucieka, a z powodu otwarcia ,,Zachemu” następuje stopniowa degradacja strefy: giną oryginalne okna, drzwi, fragmenty wyposażenia, niezorganizowani ,,turyści” niszczą napisy na ścianach, tudzież pozostawiają własne.