Inspekcja NGL - Betrieb: inscenizacja historyczna i jej organizatorzy

16. czerwca 2007 roku na terenie strefy NGL odbyło się widowisko historyczne ,,NGL – BETRIEB. PODZIEMNA ZBROJOWNIA III RZESZY”. Organizatorami imprezy było Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy, Urząd Miasta w Bydgoszczy, Bydgoskie Stowarzyszenie Miłośników Zabytków "Bunkier" oraz pracownicy naukowi i studenci Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego (Instytut Historii, Katedra Filologii Germańskiej - Koło Naukowe Studentów Germanistyki). Dyrekcja ZACHEM S.A.  udostępniła organizatorom obszar b. strefy NGL oraz umożliwiła przejazd przez teren obecnych Zakładów Chemicznych. Celem widowiska była promocja strefy NGL – BETRIEB, poprzez ukazanie zwiedzającym jej olbrzymiego, szczelnie dotąd skrywanego potencjału turystycznego.

Rekonesans na terenie b. NGL-Betrieb

 

Plan strefy

 

Próba widowiska

     

Wyposażenie  wojskowe

 

Odtwórcy ról

 

W roli nazistowskiego dostojnika

 

16.06.2007 - przejazd zabytkowym autobusem do   strefy NGL

Punkt zbiórki turystów znajdował się przy bramie wjazdowej Zachemu przy ul. Wojska Polskiego 65, skąd przewożeni byli zabytkowym autobusem na teren NGL. Tu, po krótkim marszu, zwiedzający wraz przewodnikami zostali przejęci przez patrol żołnierzy Wehrmachtu. Pod ich eskortą grupa dociera do budynku przygotowania produkcji (1133), gdzie żołnierze złożyli raport swojemu dowódcy.
   

 Inspekcja zakładu

Chwilę później zdumieni turyści byli świadkami inspekcji zakładu, przeprowadzonej przez wysokiego dostojnika hitlerowskiego. 

Przemarsz pod okiem patrolu Wehrmachtu

W dalszym ciągu konwojowani przez żołnierzy, turyści udali się następnie do budynku nitratora (1137), gdzie odbywał się niezwykle niebezpieczny proces nitracji. Dalej, podziemnym tunelem, następuje przemarsz w kierunku budynku denitracji (1115). Po przejściu kilkudziesięciu metrów grupa została zaskoczona przez alarm przeciwlotniczy – zawyły syreny, a z oddali dał się słyszeć narastający z każdą chwilą warkot nadlatujących samolotów. Niemieccy żołnierze nakazują zatrzymanie kolumny i wygaszenie latarek. Wkrótce rozległy się odgłosy detonacji, a ze stropu tunelu posypały się bryły ziemi i betonu. Po odwołaniu alarmu grupa ponownie ruszyła w kierunku budynku denitracji. 
Po dojściu do celu przewodnicy omówili konstrukcję obiektu oraz zachodzący tu proces denitracji, tj. oczyszczania kwasów odpadkowych. Stąd, tym samym podziemnym tunelem, schodząc w międzyczasie po drabince poręczowej, turyści przeszli do niewielkiego budynku końcowego oczyszczania. Po zwiedzeniu obiektu, tunel poprowadził do najbardziej niezwykłego budynku na strefie NGL. Był to budynek stabilizacji (1141), który z racji swojej specyficznej konstrukcji nazywany był przez Niemców ,,gwiazdą”. Dalej, podziemnym tunelem, turyści przeszli do obiektu żelatynizacji (1153). Z racji ogromu konstrukcji, dla potrzeb widowiska udostępniono jedynie 1/3 budynku. 

Achtung! Die Russen kommen!

Po zejściu na parter budynku, odkrytym taśmociągiem turyści udali się w kierunku magazynu. Tu, niespodziewanie, zza węgła wyszli dwaj radzieccy żołnierze uzbrojeni w pepesze. Całą grupę przejęli teraz Rosjanie, po czym poprowadzili ją w kierunku pomieszczeń magazynowych, gdzie znajdowało się obozowisko radzieckich sołdatów. Warunki frontowe: pod ścianą rozrzucona słoma, obok puste skrzynki, beczki, narzędzia. Na jednej ze skrzynek leżą karty, słonina i kilka butelek bimbru. Inne, puste już butelki spoczywają w kącie pomieszczenia. Na ścianach wiszą radzieckie plakaty propagandowe oraz portrety Stalina. Pod oknem stoi radio, z którego przez cały czas płyną radzieckie pieśni wojskowe. 
W pomieszczeniach magazynowych na szczególną uwagę zasługują znajdujące się na ścianach liczne napisy rosyjskie i angielskie, o zróżnicowanej formie i treści.Po pamiątkowych zdjęciach z żołnierzami, turyści przeszli na pobliską drogę, gdzie czekał już na nich autobus. W tym miejscu kończy się wędrówka po podziemiach NGL – Betrieb.